ALDEL - Damco Aluminium Delfzijl Coöperatie U.A.

T. +31 (0) 596 638 555

E. info@aldel.nl

Project: Virtuele batterij

De energietransitie in Nederland versnelt en overal zijn nieuwe windturbines en zonnepanelen te zien. Maar, door deze positieve ontwikkeling verandert het elektriciteitsnet enorm.

Van oorsprong werd elektrische energie geleverd door conventionele centrales (met steenkool of gas gestookt) of door kerncentrales; installaties waarvan de opwek goed te plannen en voorspelbaar is. Maar hernieuwbare energiebronnen zoals wind en zon zijn van nature véél onrustiger. Opwek hiervan is afhankelijk van het weer, het tijdstip van de dag én het seizoen.

Voor de stabiliteit van het Nederlandse elektriciteitssysteem is het belangrijk om een goede balans te bewaren tussen de opwek en het verbruik van elektrische energie. De toegenomen productie van wind- en zonne-energie brengt echter meer schommelingen aan de opwekkingszijde met zich mee. Dit vereist veel meer flexibiliteit aan de verbruikskant om deze balans te bewaren. Wij, de enige aluminiumproducent van Nederland, kunnen deze flexibiliteit bieden.

Aldel is in staat om het elektriciteitsverbruik snel en in grote omvang te veranderen waardoor we een belangrijke rol spelen bij het stabiliseren van het Nederlandse elektriciteitsnet. We kunnen werken als een “virtuele batterij” door het energieverbruik te verhogen als de opwek van duurzame bronnen in overvloed beschikbaar is en door het verbruik te verminderen als er een tekort is. De mogelijkheden van Aldel als virtuele batterij kunnen nog verder worden uitgebreid door aanvullende technische maatregelen in de fabriek.

Op deze manier leveren we twee producten:
1. Aluminium
2. Netstabiliteit

De extra gecreëerde stabiliteit zal zelfs een verdere uitbreiding van de productie van wind- en zonne-energie in de noordelijke regio mogelijk maken. Op deze manier kan energie-intensieve productie zoals bij Damco Aldel een integraal onderdeel worden van een duurzaam, CO2-vrij energiesysteem in Nederland.

Een technische toelichting:
Geschat wordt dat Aldel een virtuele batterij zou kunnen bouwen met een capaciteit in elektrische belasting van +/- 50 MW (= 100 MW delta), die kan worden geleverd of opgeslagen tot 50 uur. De opslagcapaciteit kan dus 50 MW x 50 h = 2.500 MWh zijn. De investeringskosten worden geraamd op 60 mio €. De specifieke investeringskosten zouden ongeveer 24.000 € / MWh = 24 € / kWh bedragen. De virtuele batterij van DAMCO / Aldel zou daarmee zeer concurrerend zijn in vergelijking met alternatieve opslagoplossingen zoals waterstof of conventionele batterijen.

Met de hulp van het bedrijf “Energy Pool” wordt het project nu uitgevoerd volgens de volgende stappen:
Stap 0
Aldel neemt al deel aan de zogenaamde “Noodstroom” van Tennet. Hier wordt op verzoek van Tennet de gehele belasting van Aldel uit- en ingeschakeld bij grote onbalans, tot maximaal een uur. De energie die we dan niet meer nodig hebben, kan het elektriciteitsnet helpen. Voor het toepassen van de noodstroomvoorziening zijn nu geautomatiseerde systemen en procedures geïnstalleerd

Stap 1
Technische aanpassingen aan de bestaande gelijkrichtersystemen en aan het regelsysteem moeten worden geïnstalleerd, waarmee een continue belastingmodulatie mogelijk wordt met een amplitude van 30 MW (15 MW omhoog en 15 MW omlaag) voor frequentieondersteuning. Hier zijn de eerste onderzoeken en proeven al uitgevoerd. Momenteel wordt een technisch ontwerp gemaakt. Het streven is om dit ontwerp in het voorjaar van 2021 te realiseren.

Stap 2
In deze stap wordt geprobeerd een amplitude tot 100 MW (50 MW op en 50 MW neer) te bereiken. Hiervoor zijn verdere technische aanpassingen nodig; aan de bestaande gelijkrichtersystemen, aan het besturingssysteem en aan de electrolyseovens zelf (extra koeling / thermische isolatie van de ovens en magnetische veldcompensatie rondom de ovens). Daarmee komt dan een virtuele batterij beschikbaar met een capaciteit van 50 MW omhoog c.q. 50 MW omlaag met een opslagtijd tot 50 uur. Dit projectidee is al besproken met Tennet en het Ministerie van Economische Zaken (EZK) en is daar goed ontvangen. Want het is duidelijk geworden dat zo’n gigantische batterij vanaf 2025 een belangrijke rol zou kunnen spelen bij het stabiliseren van het openbare elektriciteitsnet. Mogelijkheden voor subsidies worden nu onderzocht, en zo mogelijk gaat het project daarna van start.